سرعت نور نقش بسيار مهمى در فيزيك و اخترشناسى دارد. طبق تئورى نسبيت اينشتين هيچ چيز در جهان ما نمى تواند از سرعت نور پيشى گيرد؛ بنابراين سرعت نور را مى توان مبنايى قرار داد تا بتوان سرعت ساير متحرك ها را به وسيله آن اندازه گرفت. نور بخشى از طيف الكترومغناطيس است كه شامل تابش هاى زير قرمز، موج هاى راديويى، پرتوهاى گاما، پرتوهاى ايكس و تابش هاى فرابنفش است. همه اينها را كه برشمرديم شكلى از نور محسوب مى شوند. تنها تفاوت آنها با نور معمولى در اين است كه انرژى اين امواج در محدوده اى نيست كه چشم هاى ما قادر به ديدن آنها باشد. بنابراين تمام شكل هاى متفاوت تابش هاى الكترومغناطيس با سرعت نور حركت مى كنند.برخلاف شهود طبيعى، تئورى نسبيت عام به ما مى گويد كه نور هميشه نسبت به ناظر با سرعت ثابتى در حركت است و سرعت حركت نسبى ناظر تاثيرى در مقدار آن ندارد. بنابراين نورى كه توسط يك هواپيماى در حال پرواز گسيل مى شود برابر «سرعت نور» است. تصور اينكه سرعت نور در اين حالت افزوده شده و برابر سرعت نور به علاوه سرعت هواپيماست، تصور اشتباهى است. در اين حالت سرعت پرواز هواپيما نقشى در سرعت اندازه گيرى شده نور ندارد. نور در خلأ هميشه با سرعت ثابت ۴۵۸/۷۹۲/۲۹۹ متر بر ثانيه حركت مى كند و نحوه اندازه گيرى سرعت نيز تاثيرى در مقدار آن ندارد. هرچند كه اين ادعا در ظاهر بسيار عجيب به نظر مى رسد، اما صحت آن توسط آزمايش هاى بسيارى تائيد شده است. اين آزمايش ها نشان داده اند كه در اين مورد خاص «عقل سليم» ما دچار اشتباه شده است. به عبارت دقيق تر هرگاه صحبت از «سرعت نور» است، منظور سرعت نور در خلأ است (در غياب ماده). اما در عمل سرعت نور به ماده اى كه نور از آن عبور مى كند نيز بستگى دارد. براى مثال سرعت نور در شيشه كندتر از سرعت آن در هوا است و سرعت نور در خلأ از هر دوى آن سرعت ها بيشتر است. با اين همه چگالى ماده بين ستاره اى بسيار كم است و در نتيجه سرعت واقعى نورى كه از فضاى بين ستاره اى عبور مى كند تقريباً برابر سرعت نور در خلأ است و چشم پوشى از اين اختلاف تغيير چندانى ايجاد نمى كند. مطالبى كه در مورد ثابت بودن سرعت نور بيان مى شود، به معنى ثابت بودن سرعت نور در يك محيط معين مثلاً خلأ است.

 

                                                                                      منبع:   www.sharghnewspaper.com